برای دستیابی به موفقیت : 1- بیشتر از دیگران بدان. 2- بیشتر از دیگران کار کن. 3- کمتر از دیگران توقع داشته باش. امروز 1397/09/20

نگاهی به نظرات «خواستن یا نخواستن» یارانه

بحث هدفمندی یارانه در سالهای گذشته ودر دولت های مختلف مطرح بود ودیدگاه کلی این بود که دولت برای بعضی کالاها وحامل های انرژی یارانه (سوبسید) می پردازد ، یعنی قیمت آنها برای دولت بیشتر از مبلغی است که در اختیارمردم قرار می گیرد ومعمولاً دولت ها این کمک ها را درزمانی انجام می دهند که جامعه با مشکلاتی مثلاً جنگ مواجه شده است ، هر چند در دولتهای قبلی بحث برسر برداشتن این یارانه ها بود ولی این دولت سابق بود که آن را عملیاتی کرد، هر چند گروهی در حمایت از ایشان این اقدام را ستودند وبعضی ها با دلایل مختلف او را منع می کردند اما ایشان تصمیم گرفت این حرکت را آغاز کند بدون آنکه: « اندیشه کند فردا را » .

در توجیه این حرکت سخنان مختلفی مطرح شد ومهمترین آن این بود که دولت برای همه مردم مبلغی به عنوان یارانه می پردازد، در حالیکه بعضی افراد بیشتر مصرف می کنند ( مثلاً بنزین ) وبعضی دیگر کمتر و شاید هیچ، و این عادلانه نیست و می خواهیم سهم هر کس را درون جیب خودش بگذاریم که در هر راهی خواستند خرج کنند و اگر هم نخواستند پس انداز کنند، و آن مبلغ را « حق و سهم هر کس » می دانستند، به هر صورت ۴۵/۵۰۰ تومان سهم هر فرد ماهیانه به حساب سرپرست خانواده اش واریز می شد، با تغییر دولت و پس از گذشت چند ماه ، اعلام شد که دولت توان پرداخت این مبلغ را ندارد و از طرفی یکی از دلایل تورم ، نقدینگی حاصل از همین پول یارانه هست و… و از طرفی تعدادی نیز بیشتر از جمعیت ایران یارانه بگیر هستند و دولت جدید تصمیم گرفت ( با توجه به مصوبه مجلس ) تعداد یارانه بگیران را کم کند، یک بار از شناسایی افراد دهک های مختلف و حذف بعضی افراد سخن گفتند ، یک بار از خود انصرافی  و یک بار از پرکردن مجدد فرم ها، یک بار وزیر اقتصاد اعلام کرد افراد باید فرم ها را پرکنند و این پرکردن فرم ها نوعی « خود آزمایی » است تا ببینیم آیا فرمها را صحیح تکمیل می کنند، زیرا اطلاعات فرم ها با آمار دولت باید همخوانی داشته باشد و بطور غیر مستقیم معنای این حرف این بود که عده ای فرم های قبلی را دروغ پر کرده اند ، یک بار سخن از این گفته شد که اطلاعات با حسابهای بانکی افراد مطابقت داده می شود و بار دیگر رئیس بانک مرکزی اعلام کرد که کسی حق بررسی حسابهای بانکی افراد را ندارد و اطلاعات محرمانه می باشد ، ضمناً بحث  خود انصرافی پیش آمد و مدتی صدا و سیما تبلیغات زیادی انجام داد و اقدام به پخش سخنان بعضی مسئولین می کرد که از مردم می خواستند از گرفتن یارانه انصراف ، تا این مبلغ در زمینه تولید ، سلامت و… خرج شود اما در نهایت بیش از ۷۳ میلیون نفرمتقاضی دریافت یارانه ثبت نام کردند و انصراف دهندگان اندک بودند، در این هنگام نظرات گوناگونی در بین مردم مطرح می شد عده ای حتی معتقد بودند که ارزش ۴۵٫۵۰۰ تومان کمتر شده و با توجه به اینکه انرژی گران تر شده است حتی دولت باید این مبلغ را بیشتر کند ، بعضی می گفتند حاضرند این مبلغ را نگیرند ولی قیمت ها به قبل برگردد ، عده ای  این مبلغ را حق خود می دانستند و…. این وضعیت از اول اردیبهشت  ماه و پس از اعلام آمار ثبت نامی و حتی قبل از آن توسط صاحب نظران مختلف و از دیدگاه های گوناگونی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است که در این مقاله سعی می شود بعضی نظرات صرفاً آورده شود و هرگونه قضاوت را بر عهده خوانندگان محترم می گذاریم : در تاریخ ۲۲ فروردین مطلبی تحت عنوان: « هشدار دکتر رنانی به دولت درباره یارانه ها » روی برخی خبرگزاری ها از جمله خبرآنلاین گذاشته شده بود که این اقتصادان دانشگاه اصفهان معتقد بود : اجرای فاز دوم خطای بزرگی است، زیرا مشاورین اقتصادی دولت چنین وانمود کرده اند که سه مسئله برجسته در اقتصاد ایران وجود دارد :

۱- کسری منابع جهت پرداخت یارانه ۲- مسئله کسری مالی مسکن مهر ۳- مساله نقدینگی، به طوری وانمود می کردند که حتماً دولت باید فاز دوم را اجرا و یارانه تعدادی را حذف کند، ایشان معتقد بود که تا زمانی از رکود خارج نشویم نباید قیمت سوخت افزایش یابد، چون بلافاصله در هزینه حمل و نقل اثر می گذارد و قیمت تمام شده را بالا می برد و فشار آن بر زندگی فقرا منتقل می شود و از طرفی دیگر بخش تولید با شوک هزینه روبرومی شود و رکود بیشتر می شود .

دکتر قنبری عضوهیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در هفته نامه بهار سلامت شماره ۹ ، کم رغبتی مردم در انصراف داوطلبانه را به ۳ عامل مربوط می داند: ۱- نرخ تورم بالا در کشور، که قدرت خرید مردم را کاهش داده است ۲- اطلاع رسانی ضعیف در توجیه مردم در خصوص مزایای انصراف و اجرای سیاست های جبرانی ۳- بی اعتمادی مردم به دولت های قبل که بسیاری از وعده های خود را عملی نکردند .

دکتر معیدفر از جامعه شناسان کشور در ماهنامه نسیم بیداری شماره ۴۷ علت حجم گسترده ثبت نام برای دریافت یارانه را دارای این پیام می داند که برای مردم منافع فردی بر جمعی تقدم پیدا کرده است به عبارت دیگر دعوت مسئولین از مردم برای توجه به مصلحت های جمعی بی پاسخ ماند، در جامعه ایران بی‎اعتمادی به یکدیگر و به دولت ابعاد گسترده ای یافته است و این مشکلی است که دولت باید آن را ترمیم کند.

در ماهنامه مهرنامه شماره ۳۵ دکتر علی اصغر سعیدی استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران یک تحلیل جامعه شناختی عدم انصراف داوطلبانه از دریافت یارانه توسط مردم ، براساس کنش انتخاب عقلانی – جامعه شناسی برپایه منفعت – ( جیمزکلمن جامعه شناس اقتصادی ) مطرح نموده است بر این اساس مردم در جامعه وقتی وارد معامله ای می شوند که در مقابل چیزی که از دست می دهند چیز دیگری بدست آورند، دراین خصوص دولت می خواست چیزی را که در کنترل مردم است بگیرد در حالیکه مشخص نبود چیز دیگری را که  در کنترلش بود به طور مثال انتخاب های دیگر حقوق اجتماعی و رفاهی در قبال آن بدهد .

ایشان مطرح می نماید که عدم ورود مردم به مراوده با دولت به معنی عدم اعتماد مردم به دولت در همه رویدادها نیست اگر مردم به دولت اعتماد نداشتند، پول خود را دربانک نمی‎گذاشتند ، اخبار رادیو را گوش نمی‎کردند و به آن اعتماد نمی‎کردند و…….

بطور مثال وقتی در برابر خدمات بهداشتی و درمانی در خواست انصراف داده می شود هر فرد آن را در رابطه اعتماد و منفعت می گذارد تا بر این اساس تصمیم بگیرد و همین باعث می شود که بسیاری احساس کنند به طور مثال کمتر به درمان نیاز دارند و در قبال واگذاری یارانه شان سودی دریافت نخواهند کرد، به عبارت دیگر وعده درمان و بهداشت ارزش معادل یارانه نقدی نیست، اگر دولت حاضر می شد در قبال انصراف از یارانه وعده ای مشخص کند مثلاً کارتی به افراد بدهد که هر زمان نیاز به درمان داشتند درمان شان رایگان باشد احتمال بیشتری داشت که مردم انصراف بدهند .

دکتر آزاد ارمکی  و دکتر فاضلی نیز در میزگردی که محتوای آن در ماهنامه مهرنامه شماره ۳۵ چاپ شده در مجموع معتقدند که : مردم گرفتن یارانه را حق خود می دانند و حاضر نیستند که از حق خود و منفعت خود بگذرند، به نظر آنها عدم انصراف مردم از گرفتن یارانه امری منطقی بود، اما مشکل اینجاست که همین حالا به درصد اندک کسانی که انصراف داده اند هم توجه نمی شود این درصد اندک می تواند هسته سختی برای ایجاد تعامل بین جامعه و دولت باشد رابطه‎ای که مدت هاست خدشه دار شده و دولت باید آن را حل کند به نظر آنها یارانه یک ابزار سیاست گذاری است که دولت برای توسعه پایداربه آن نیاز دارد اما استفاده موثر از این ابزار مستلزم اعتماد متقابل دولت و ملت است اعتمادی که برای ساختن دوباره آن دولت باید پیش قدم شود .

یک نظر بگذارید

آمار بازديد
افراد آنلاين : 2
تعداد مطالب : 351
بازديد امروز : 420
بازديد ديروز : 341
بازديد هفته : 770
بازديد ماه : 5901
بازديد کل : 339818